Het juiste Woord !

Wanneer je aan kenniscreatie doet is het cruciaal om voor belangrijke begrippen goede namen en definities te zoeken. Immers, een naam activeert allerlei betekenissen, associates, verhalen, ervaringen, inzichten... Het is dus belangrijk dat de goede geactiveerd worden.
Zo ben ik op dit ogenblik bezig met een project om communitywerking te stimuleren, een klassieke activiteit in Kennismanagement. Een deelactiviteit hierbij is het onderzoeken welke communityachtige dingen er in die organisatie al bestaan, en wat de gelijkenissen en verschillen zijn met de aldaar reeds gangbare termen. Je komt bij zo'n oefening termen tegen als vakgroepen, think thank, competentiecentra, competentiepolen, platformen... Vanuit het standpunt van extern leren is het goed dat de terminologie in een organisatie zo dicht mogelijk staat bij "industry standard" definities. Vanuit het standpunt van het intern leren is het belangrijk omzoveel mogelijk de bestaande ervaring en kennis te herbruiken, en dan bevordert het hergebruiken, en scherpstellen van reeds bestaande termen de leersnelheid, de acceptatie, en vermindert het de change inspanningen. Het juiste Woord is dus belangrijk.

Regelmatige lezers van deze blog weten dat ik met het jaareinde al graag een meer ethische, spirituele bezinning maak. Het belang van het juiste Woord heb ik zelf heel sterk ervaren met termen in verband met naastenliefde: medelijden en mededogen. Je kan je voorstellen dat dit een belangrijk gespreksthema is in een levensbeschouwelijke en/of religieuze community.

Laat ik de vraag met een simpel voorbeeld inleiden.

Als je valt op straat, wat doe je? 

Opstaan natuurlijk.

 

Wat als je een ander ziet vallen, en die staat niet recht?

Probeer te observeren wat er dan in je gebeurt en wat je doet, misschien in slow motion?

Voelde je voor een stuk zelf het vallen?

Bleef die pijn lang hangen?

Was er een soort morele dwang om te helpen? Was er een gevoel van naastenliefde?

Was er gejammer en geklaag?

 Er zijn gradaties van reacties mogelijk:

1. Er is geen medevoelen, geen empathie met de andere. De andere is een ding en blijft liggen. Dit is ook gekend als psychopathie.
2. Er is een medevoelen, maar dat medevoelen doet pijn. De persoon die het vallen gezien heeft ervaart dan vooral die eigen pijn, en wil die vermijden. Het eigen lijden komt centraal te staan. Dit is het medelijden in de letterlijke zin. Dit heeft weinig zin, want er is niet alleen de pijn van diegene die valt, maar ook het lijden van wie observeert. In het ergste geval geeft het eigen lijden aanleiding tot het ontvluchten van de situatie, in plaats van te helpen.
3. De medelijdende persoon kan zijn aversie van de situatie bestrijden vanuit een moreel schuldbesef: je moet mensen helpen. Trouwens mensen niet helpen is in veel landen strafbaar. Deze vorm van hulp heeft natuurlijk een positief effect, maar heeft het innerlijk medelijden van de helper niet opgelost.
4. We spreken daarentegen over mededogen, wanneer het meevoelen omgezet wordt in actie, in een hartelijke wil om de andere te helpen, maar zonder (veel) medelijden.  

Ervaar zelf het verschil als je zelf valt. Hoe wordt je liefst geholpen?

• Door iemand die zelf aangedaan is door de situatie? Of
• Door iemand die je vriendelijk rechtop helpt, en een kalmerende rust uitstraalt?

Door wie welke verpleegster wordt je liefst geholpen?

• Een die bleek wordt als ze je wonden ziet? Of
• Een die je vol vriendelijkheid aandacht geeft en een bemoedigend woord? 

Laten we daarbij niet uit het oog verliezen dat lijden het bewustzijn doet verengen, en dat is ergens logisch want zo kan de aandacht van het lijden afgeleid worden, en wordt het lijden minder gevoeld.  Maar het negatieve effect van het lijden is dat je dan ook minder bij je rationeel verstand bent. En kan je dan nog goed helpen?